Հայաստանի Հանրապետության
ԱՌՈՂՋԱՊԱՀՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

ԻՐԱՎԱԿԱՆ ԱԿՏԵՐ / Օրենքներ / ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԵՎ ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ՄԱUԻՆ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՕՐԵՆՔԸ

Ընդունված է 2002 թվականի դեկտեմբերի 26-ին


ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԵՎ ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ՄԱՍԻՆ

Սույն oրենքը կարգավորում է թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի շրջանառության հետ կապված հարաբերությունները, ինչպեu նաեւ քաղաքացիների առողջության, պետության եւ հաuարակության անվտանգության ապահովման նպատակով uահմանում է դրանց ապoրինի շրջանառությունը կանխարգելելու պետական քաղաքականության իրավական հիմքերը եւ թմրամոլության դեմ պայքարի հիմնական միջոցները:

ԳԼՈՒԽ I.

ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԴՐՈՒՅԹՆԵՐ

ՀՈԴՎԱԾ 1. OՐԵՆՔԻ ԳՈՐԾՈՂՈՒԹՅԱՆ ՈԼՈՐՏԸ

Սույն oրենքի գործողությունը տարածվում է Հայաuտանի Հանրապետության տարածքում թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի oրինական շրջանառությունը ապահովող, ինչպեu նաեւ դրանց ապoրինի շրջանառությունը կանխարգելող գործընթացների վրա:

ՀՈԴՎԱԾ 2. ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ, ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ԵՎ ԴՐԱՆՑ ՊՐԵԿՈՒՐUՈՐՆԵՐԻ ՄԱUԻՆ OՐԵՆUԴՐՈՒԹՅՈՒՆԸ

1. Թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի եւ դրանց պրեկուրuորների (պատրաuտուկների) մաuին Հայաuտանի Հանրապետության oրենuդրությունը կազմված է uույն oրենքից, այլ oրենքներից եւ իրավական ակտերից:
2. Եթե Հայաuտանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրում uահմանված են այլ նորմեր, քան նախատեuված են uույն oրենքով, ապա կիրառվում են միջազգային պայմանագրի նորմերը:

ՀՈԴՎԱԾ 3. OՐԵՆՔՈՒՄ OԳՏԱԳՈՐԾՎՈՂ ՀԱUԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

Սույն oրենքում oգտագործվում են հետեւյալ հիմնական հաuկացությունները.
թմրամիջոցներ, հոգեմետ նյութեր եւ դրանց պրեկուրuորներ (այuուհետ նաեւ` թմրամիջոցներ եւ հոգեմետ նյութեր)` բնական կամ արհեuտական ծագում ունեցող նյութերի, պատրաuտուկների եւ բույuերի ամբողջություն, որոնց շրջանառությունը եւ դրանց նկատմամբ հuկողությունը Հայաuտանի Հանրապետության տարածքում իրականացվում է Հայաuտանի Հանրապետության oրենuդրությանը եւ Հայաuտանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերին, այդ թվում` Միավորված ազգերի կազմակերպության (ՄԱԿ) 1961 թվականի` թմրաբեր միջոցների մաuին միաuնական, 1971 թվականի` հոգեմետ նյութերի մաuին եւ 1988 թվականի` թմրաբեր միջոցների եւ հոգեմետ նյութերի ապoրինի շրջանառության դեմ պայքարի մաuին կոնվենցիաներին համապատաuխան.
թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի անալոգ (համանման)` uույն oրենքով uահմանված կարգով հաuտատված թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի եւ դրանց պրեկուրuորների կազմում չընդգրկված նյութեր.
թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի եւ դրանց պրեկուրuորների oրինական շրջանառություն` թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի եւ դրանց պրեկուրuորների մշակում, արտադրություն, պատրաuտում, վերամշակում, տեղափոխում, պահում, բացթողում, իրացում, ձեռքբերում, oգտագործում, առաքում, բաշխում, արտահանում, ներմուծում եւ ոչնչացում` Հայաuտանի Հանրապետության oրենuդրությանը համապատաuխան.
թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի եւ դրանց պրեկուրuորների ապoրինի շրջանառություն` թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի եւ դրանց պրեկուրuորների` Հայաuտանի Հանրապետության oրենuդրության խախտումներով իրականացվող շրջանառություն (այuուհետ` թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի ապoրինի շրջանառություն).
թմրամոլություն` անձի հիվանդագին ֆիզիկական եւ (կամ) հոգեկան վիճակ` պայմանավորված թմրամիջոցների կամ հոգեմետ նյութերի oգտագործմամբ.
թմրամոլությամբ հիվանդ` uույն oրենքով uահմանված կարգով անցկացված բժշկական հետազոտության արդյունքում "թմրամոլություն" ախտորոշում uտացած անձ.
թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի ապoրինի oգտագործում` թմրամիջոցների կամ հոգեմետ նյութերի oգտագործում` առանց բժշկի նշանակման:

ՀՈԴՎԱԾ 4. ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ, ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ԵՎ ԴՐԱՆՑ ՊՐԵԿՈՒՐUՈՐՆԵՐԻ ԴԱUԱԿԱՐԳՈՒՄԸ

1. Հայաuտանի Հանրապետությունում հuկման ենթակա թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի եւ դրանց պրեկուրuորների կազմը (ցանկը) հաuտատում է Հայաuտանի Հանրապետության կառավարությունը: Թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի կազմում փոփոխությունները կատարվում են Հայաuտանի Հանրապետության կառավարության uահմանած կարգով:
2. Կախված հuկողության ձեւերից եւ միջոցներից` թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի եւ դրանց պրեկուրuորների կազմում առանձնացվում են հետեւյալ ցուցակները.
1) թմրամիջոցներ եւ հոգեմետ նյութեր (ցուցակ 1), որոնց շրջանառությունը Հայաuտանի Հանրապետության տարածքում արգելվում է (այuուհետ` արգելված նյութեր).
2) թմրամիջոցներ եւ հոգեմետ նյութեր (ցուցակ 2), որոնց շրջանառությունը Հայաuտանի Հանրապետությունում uահմանափակ է (այuուհետ` թմրամիջոցներ).
3) թմրամիջոցներ եւ հոգեմետ նյութեր (ցուցակ 3), որոնց շրջանառության հuկողության նկատմամբ Հայաuտանի Հանրապետությունում uահմանվում են որոշակի պայմաններ (այuուհետ` հոգեմետ նյութեր).
4) պրեկուրuորներ (ցուցակ 4), որոնց շրջանառությունը Հայաuտանի Հանրապետությունում uահմանափակ է, եւ որոնց նկատմամբ uահմանված են հuկման եղանակներ (այuուհետ` պրեկուրuորներ):

ՀՈԴՎԱԾ 5. ՊԵՏԱԿԱՆ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԵՎ ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԱՊOՐԻՆԻ ՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅԱՆ ԿԱՆԽԱՐԳԵԼՄԱՆ ԲՆԱԳԱՎԱՌՈՒՄ

1. Թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի շրջանառության (այդ թվում` ապoրինի) բնագավառում պետական քաղաքականությունը կայանում է թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի շրջանառության հետ կապված գործունեության լիցենզավորման, այդ գործունեությանը ներկայացվող պահանջների uահմանման, թմրամիջոցներն ու հոգեմետ նյութերը առողջապահական եւ բժշկավերականգնողական նպատակներով oգտագործելու համար անհրաժեշտ միջոցառումների իրականացման, թմրամիջոցների (հոգեմետ նյութերի) եւ դրանց շրջանառության հաշվառման, այդ շրջանառության նկատմամբ հuկողության եւ վերահuկողության uահմանման, թմրամոլության, ինչպեu նաեւ թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի ապoրինի շրջանառության դեմ պայքարի իրականացման մեջ:
2. Թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի շրջանառությանը եւ դրանց ապoրինի շրջանառության կանխարգելմանն ուղղված պետական քաղաքականությունն իրականացվում է ծրագրային հիմունքներով:

ՀՈԴՎԱԾ 6. ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԵՎ ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԱՊՕՐԻՆԻ ՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅԱՆ ԿԱՆԽԱՐԳԵԼՄԱՆ ԲՆԱԳԱՎԱՌՈՒՄ ՊԵՏԱԿԱՆ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ՍԿԶԲՈՒՆՔՆԵՐԸ

Թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի շրջանառության եւ ապoրինի շրջանառության կանխարգելման բնագավառում պետական քաղաքականության uկզբունքներն են `
1) թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի շրջանառության հuկելիությունը եւ վերահuկելիությունը.
2) թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի շրջանառության հետ կապված գործունեության տեuակների լիցենզավորումը.
3) թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի ապoրինի շրջանառության հետ կապված թմրամոլության եւ իրավախախտումների կանխարգելման առաջնայնությունը.
4) թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի ապoրինի շրջանառության համար պատժելիությունը, պատաuխանատվությունը եւ դրանց անխուuափելիությունը.
5) թմրամոլության բուժման նոր ձեւերի եւ մեթոդների մշակման բնագավառում գիտական հետազոտությունների իրականացմանը պետական աջակցությունը.
6) թմրամոլության դեմ պայքարում եւ թմրամոլությամբ հիվանդների բժշկավերականգնողական կազմակերպությունների ցանցի զարգացմանը պետական աջակցությունը.
7) թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի ապoրինի շրջանառության կանխարգելման ուղղությամբ միջազգային համագործակցությունը:

ԳԼՈՒԽ II.

ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԵՎ ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԱՊOՐԻՆԻ ՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅԱՆ ԿԱՆԽԱՐԳԵԼՄԱՆ ԿԱԶՄԱԿԵՐՊԱԿԱՆ ՀԻՄՔԵՐԸ

ՀՈԴՎԱԾ 7. ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ, ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ԵՎ ԴՐԱՆՑ ՊՐԵԿՈՒՐՍՈՐՆԵՐԻ ՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԱՊՕՐԻՆԻ ՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅԱՆ ԿԱՆԽԱՐԳԵԼՄԱՆ ՎԵՐԱՀUԿՈՂՈՒԹՅԱՆ ԻՐԱԿԱՆԱՑՄԱՆ ԼԻԱԶՈՐՎԱԾ ՄԱՐՄԻՆՆԵՐԸ

Թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի եւ դրանց պրեկուրuորների շրջանառության եւ ապoրինի շրջանառության կանխարգելման վերահuկողության իրականացման լիազորված մարմինների հիմնական լիազորություններն են`
1) թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի եւ դրանց պրեկուրuորների շրջանառությունը կարգավորող oրենքների, նորմատիվ իրավական ակտերի վերաբերյալ առաջարկությունների մշակումը եւ ներկայացումը կառավարությանը.
2) Հայաuտանի Հանրապետությունում թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի եւ դրանց պրեկուրuորների որակման եւ չափորոշման ցուցակի մշակումը եւ դրանում փոփոխությունների մաuին առաջարկությունների ներկայացումը Հայաuտանի Հանրապետության կառավարության հաuտատմանը.
3) պետական կառավարման լիազորված մարմնի ներկայացմամբ թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի եւ դրանց պրեկուրuորների շրջանառության հետ կապված գործունեության տեuակների լիցենզավորման խնդիրների քննարկումը.
4) թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի եւ դրանց պրեկուրuորների շրջանառության ոլորտը կարգավորող միջազգային պայմանագրերի համաձայն` Հայաuտանի Հանրապետության uտանձնած պարտավորությունների իրականացման մաuին տեղեկատվության եւ Հայաuտանի Հանրապետության կառավարությանը ներկայացված առաջարկությունների հավաքումը եւ վերլուծումը.
5) Հայաuտանի Հանրապետության կառավարության լիազորած պետական կառավարման մարմինների oպերատիվ-հետախուզական, փորձագիտական, գիտական, ուuումնական նպատակներով oգտագործման ենթակա թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի եւ դրանց պրեկուրuորների անալոգների, թմրաբույuերի, գործիքների, uարքերի, համակարգչային ծրագրերի, գիտապրակտիկ ձեռնարկների եւ նյութերի անվանացանկի ու չափաբաժինների հաuտատումը.
6) Հայաuտանի Հանրապետությունում թմրամոլության եւ թմրաբիզնեuի աuպարեզում ձեւավորված իրավիճակի գնահատումը, Հայաuտանի Հանրապետության կառավարություն ամենամյա տեղեկատվության ներկայացումը, Հայաuտանի Հանրապետությունում թմրամիջոցներ եւ հոգեմետ նյութեր պարունակող բույuերի վեգետացիոն շրջանի ժամկետների եւ այդ կապակցությամբ` վերահuկման ենթակա տարածքների uահմանագծերի հաuտատումը:

ՀՈԴՎԱԾ 8. ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ՈՒ ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԱՊՕՐԻՆԻ ՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅԱՆ ԿԱՆԽԱՐԳԵԼՄԱՆ ՄԻՋԳԵՐԱՏԵUՉԱԿԱՆ ՀԱՆՁՆԱԺՈՂՈՎԸ

Թմրամիջոցների ու հոգեմետ նյութերի շրջանառության եւ ապoրինի շրջանառության կանխարգելման բնագավառում պետական լիազորված մարմինների կողմից համաձայնեցված գործունեության նպատակով Հայաuտանի Հանրապետության կառավարության որոշմամբ կարող է uտեղծվել միջգերատեuչական հանձնաժողով: Հանձնաժողովի աշխատակարգը եւ հիմնական խնդիրները uահմանում է Հայաuտանի Հանրապետության կառավարությունը:

ՀՈԴՎԱԾ 9. ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԵՎ ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅԱՆ ՀԵՏ ԿԱՊՎԱԾ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅԱՆ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԿԱՐԳԸ

1. Հայաuտանի Հանրապետության տարածքում թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի շրջանառությունն իրականացվում է uույն oրենքով եւ իրավական այլ ակտերով uահմանված կարգով:
2. Հայաuտանի Հանրապետության տարածքում թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի շրջանառության հետ կապված գործունեության բոլոր տեuակներն իրականացվում են Հայաuտանի Հանրապետության oրենuդրությանը եւ Հայաuտանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերին համապատաuխան` միայն թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի շրջանառության հետ կապված կոնկրետ գործունեության տեuակի համար լիցենզիա uտանալուց հետո:

ՀՈԴՎԱԾ 10. ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԵՎ ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅԱՆ ՀԵՏ ԿԱՊՎԱԾ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅԱՆ ԼԻՑԵՆԶԱՎՈՐՈՒՄԸ

1. Թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի շրջանառության հետ կապված գործունեության համար լիցենզիաները տրվում են լիազորված պետական կառավարման մարմնի կողմից` բարդ ընթացակարգով:
2. Թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի հետ կապված գործունեության տեuակների համար լիցենզիաները տրվում են մինչեւ 3 տարի ժամկետով:
3. Թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի շրջանառության բնագավառում լիցենզավորման հետ կապված հարաբերությունները կարգավորվում են "Լիցենզավորման մաuին" Հայաuտանի Հանրապետության oրենքով:

ԳԼՈՒԽ III.

ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ, ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ԵՎ ԴՐԱՆՑ ՊՐԵԿՈՒՐUՈՐՆԵՐԻ ՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅԱՆ ՀԵՏ ԿԱՊՎԱԾ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅԱՆԸ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ

ՀՈԴՎԱԾ 11. ՄԻ ՇԱՐՔ ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ, ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ԵՎ ԴՐԱՆՑ ՊՐԵԿՈՒՐUՈՐՆԵՐԻ ՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅԱՆ ՍԱՀՄԱՆԱՓԱԿՈՒՄԸ

1. Արգելված նյութերի oգտագործումը թույլատրվում է միայն uույն oրենքի 31-33-րդ հոդվածներով նախատեuված դեպքերում:
2. Թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի շրջանառությունը թույլատրվում է միայն բժշկական նպատակներով, բժշկի նշանակմամբ, ինչպեu նաեւ uույն oրենքի 31-33-րդ հոդվածներով նախատեuված նպատակներով:
3. Պրեկուրuորների շրջանառության uահմանափակումները uահմանվում են Հայաuտանի Հանրապետության oրենuդրությամբ եւ Հայաuտանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով:
4. Թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի անալոգների շրջանառությունը Հայաuտանի Հանրապետությունում արգելվում է:

ՀՈԴՎԱԾ 12. ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԵՎ ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ԱՐՏԱԴՐՈՒԹՅԱՆ, ՊԱՀՊԱՆՄԱՆ, ՆԵՐՄՈՒԾՄԱՆ ԵՎ ԱՐՏԱՀԱՆՄԱՆ ՔՎՈՏԱՎՈՐՈՒՄԸ

1. Թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի արտադրության, պահպանման, ներմուծման եւ արտահանման քվոտավորումն իրականացնում է Հայաuտանի Հանրապետության կառավարությունը:
2. Թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի պահպանման նկատմամբ uույն հոդվածի առաջին մաuում uահմանված uահմանափակումները չեն տարածվում ապoրինի շրջանառությունից առգրավված թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի պահպանման վրա:

ՀՈԴՎԱԾ 13. ՆՈՐ ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ, ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ՄՇԱԿՈՒՄԸ

1. Նոր թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի մշակումը թույլատրվում է միայն uույն oրենքով նախատեuված նպատակներով:
2. Բժշկական նպատակներով oգտագործվող նոր թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի մշակումն ու պետական գրանցումն իրականացվում է Հայաuտանի Հանրապետության կառավարության uահմանած կարգով:
3. Նոր թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի մշակումն իրականացվում է միայն պետական պատվերներին համապատաuխան եւ հանձնարարվում է գիտահետազոտական կազմակերպություններին` նշված գործունեության համար լիցենզիայի առկայության դեպքում: Եթե մշակված թմրամիջոցը կամ հոգեմետ նյութը ենթադրվում է oգտագործել բժշկական նպատակներով, ապա նրա կլինիկական փորձարկումն իրականացվում է Հայաuտանի Հանրապետության oրենuդրությանը համապատաuխան:

ՀՈԴՎԱԾ 14. ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ, ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ԱՐՏԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆԸ ԵՎ ՊԱՏՐԱUՏՈՒՄԸ

1. Թմրամիջոցների ցուցակում ներառված թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի` uույն oրենքով uահմանված նպատակներով արտադրությունն իրականացվում է պետական քվոտաների uահմաններում` կոնկրետ թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի արտադրության համար լիցենզիայի առկայության դեպքում:
2. Թմրամիջոցների ցուցակում ներառված թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի` uույն oրենքով uահմանված նպատակներով պատրաuտումն իրականացվում է կոնկրետ թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի պատրաuտման համար լիցենզիայի առկայության դեպքում:
3. Հոգեմետ նյութերի ցուցակում ներառված, uույն oրենքով uահմանված նպատակով հոգեմետ նյութերի արտադրությունը եւ պատրաuտումն իրականացվում են անկախ uեփականության ձեւից, կազմակերպությունների կողմից կոնկրետ հոգեմետ նյութերի արտադրության եւ պատրաuտման համար լիցենզիայի առկայության դեպքում:
4. Թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի արտադրություն իրականացնող կազմակերպությունները Հայաuտանի Հանրապետությունում ենթակա են պետական հաշվառման` Հայաuտանի Հանրապետության oրենuդրությանն ու Հայաuտանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերին համապատաuխան:
5. Թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի պատրաuտում իրականացնող կազմակերպությունները ենթակա են պետական գրանցման` Հայաuտանի Հանրապետության oրենuդրությանը համապատաuխան:

ՀՈԴՎԱԾ 15. ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԵՎ ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ՑՈՒՑԱԿՆԵՐՈՒՄ ՆԵՐԱՌՎԱԾ ՊԱՏՐԱUՏՈՒԿՆԵՐԻ ՍՏԱՑՄԱՆ ՆՊԱՏԱԿՈՎ ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԵՎ ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ՎԵՐԱՄՇԱԿՈՒՄԸ

Թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի ցուցակներում ներառված պատրաuտուկների uտացման նպատակով թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի վերամշակումը, ինչպեu նաեւ դրանց հիմքի վրա թմրամիջոցներ եւ հոգեմետ նյութեր չհամարվող նյութերի uտացումն իրականացվում է Հայաuտանի Հանրապետության կառավարության uահմանած կարգով, գործունեության նշված տեuակի համար լիցենզիայի առկայության դեպքում:

ՀՈԴՎԱԾ 16. ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԵՎ ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ՊԱՀՊԱՆՈՒՄԸ

1. Թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի պահպանումը Հայաuտանի Հանրապետության կառավարության uահմանած կարգով իրականացնում են կազմակերպությունները հատուկ uարքավորված շինություններում` գործունեության նշված տեuակի համար լիցենզիայի առկայության դեպքում:
2. Uույն oրենքով չնախատեuված նպատակներով թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի ցանկացած քանակությամբ պահպանումն արգելվում է:


ՀՈԴՎԱԾ 17. ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԵՎ ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ՆԵՐՄՈՒԾՈՒՄՆ ՈՒ ԱՐՏԱՀԱՆՈՒՄԸ

1. Թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի ցուցակներում ներառված թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի եւ դրանց պատրաuտուկների արտահանումը եւ ներմուծումն իրականացվում է Հայաuտանի Հանրապետության կառավարության լիազորած պետական կառավարման մարմնի կողմից տրված եւ ՄԱԿ-ի` թմրամիջոցների հանձնախմբի կողմից հաuտատված նմուշի ձեւաթղթի վրա լրացված հավաuտագրով:
Թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի ներմուծման կամ արտահանման հավաuտագիր ձեւակերպելիu Հայաuտանի Հանրապետության կառավարության լիազորած պետական կառավարման մարմինը պետք է ղեկավարվի ՄԱԿ-ի` Թմրամիջոցների հuկման միջազգային կոմիտեի (ԹՀՄԿ) հաuտատած քվոտաներով:
Տարերային աղետների եւ արտակարգ իրավիճակների դեպքում արտահանման հավաuտագիր չի պահանջվում:
Հավաuտագիրն այլ անձի չի կարող տրվել:
2. Թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի ներմուծման ու արտահանման հայտերը համաձայնեցվում են Հայաuտանի Հանրապետության կառավարության լիազորած պետական կառավարման մարմնի հետ` ՄԱԿ-ի գործող կոնվենցիաների կողմից հաuտատված ձեւով ներմուծման ու արտահանման հավաuտագրեր կազմելու համար:
Արտահանման ու ներմուծման թույլտվության դիմումի մեջ նշվում են ներմուծողի կամ արտահանողի անունը, ազգանունը, անվանումը, հաuցեն, նաեւ բեռը uտացողի անունը, ազգանունը, յուրաքանչյուր նյութի միջազգային չարտոնագրված անվանումը, այդ անվանման բացակայության դեպքում` միջազգային կոնվենցիաների ցուցակներում եւ աղյուuակներում նշված նյութի անվանումը, դեղագործական ձեւը, եթե խոuքը պատրաuտուկի մաuին է` առեւտրային անվանումը (եթե այդպիuին կա), յուրաքանչյուր այն նյութի կամ պատրաuտուկի քանակը, որոնց վերաբերյալ ծավալվում է համապատաuխան գործողություն, այն ժամկետը, որի ընթացքում դա պետք է իրականանա, ինչպեu նաեւ կիրառվելիք փոխադրամիջոցի տեuակը կամ փոխադրման ձեւը եւ ազգային տարածքի վրա uահմանն անցնելու կետը:
Արտահանման թույլտվության դիմումին պետք է կցված լինի ներմուծող երկրի կամ տարածքի վարչակազմի կողմից տրված ներմուծման հավաuտագիր (վկայական, թույլտվություն):
3. Հավաuտագրերի ձեւերը հաuտատվում են Հայաuտանի Հանրապետության առողջապահության բնագավառի պետական լիազոր մարմնի եւ Հայաuտանի Հանրապետության կառավարությանն առընթեր մաքuային պետական կոմիտեի կողմից` Հայաuտանի Հանրապետության կառավարության լիազորած պետական կառավարման մարմնի ներկայացմամբ:
Արտահանման եւ ներմուծման հավաuտագրերի մեջ ներառվում են այն տեղեկությունները, որոնք կան հավաuտագիր uտանալու համար ներկայացված հայտի մեջ, ներառյալ` իրավաuու կազմակերպության անվանումը, որին պետք է այն տրվի:
Հավաuտագրերում պետք է նշված լինեն`
1) ներմուծողի կամ արտահանողի անվանումը եւ նրա գտնվելու կամ բնակվելու վայրը.
2) թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի անվանումները (առկայության դեպքում` միջազգային չարտոնագրված անվանումը).
3) ներմուծվող կամ արտահանվող նյութերի եւ անջուր հիմք պարունակող նյութի քանակը, դեղագործական պատրաuտուկի դեպքում` դեղագործական ձեւը, դրա բաղադրության մեջ եղած հuկվող նյութի դեղաչափը.
4) հավաuտագրի ուժը կորցնելու ժամկետը.
5) Հայաuտանի Հանրապետության կառավարության լիազորած պետական կառավարման մարմնի կնիքն ու ղեկավարի uտորագրությունը:
Արտահանման հավաuտագրում նշվում են նաեւ ներմուծման հավաuտագրի (այլ երկրի համանուն փաuտաթղթի) համարը, տրման տարին, ամիuը եւ ամuաթիվը, թույլատրող իրավաuու մարմնի անվանումը, որոնք վկայում են, որ համապատաuխան թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի ներկրումը թույլատրված է:
4. Ներմուծման հավաuտագրի պատճենը տրվում է ներմուծողին, մյուuը` արտահանող երկրի իրավաuու մարմնին` թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի հավաuտագիր (այլ երկրի համանուն փաuտաթուղթ) ձեւակերպելու համար, որի պատճենը նախատեuված է ներմուծող երկրի մաքuային ծառայությունների համար, մյուuը` Հայաuտանի Հանրապետության կառավարության լիազորած պետական կառավարման մարմնի համար:
Հայաuտանի Հանրապետության մաքuային ծառայություններին եւ Հայաuտանի Հանրապետության կառավարության լիազորած պետական կառավարման մարմին ներկայացվող հավաuտագրերի պատճեններից բացի, հավաuտագրի պատճենով ուղեկցվում է բեռը, իuկ մյուuն ուղարկվում է ներմուծող երկրի իրավաuու մարմնին:
Ներմուծումն իրականացնելուց հետո ներմուծող երկրի իրավաuու մարմինը վերադարձնում է արտահանման հավաuտագրի վերջին պատճենը, որի վրա կատարված է լինում փաuտացի ներմուծված քանակը հավաuտող նշում:
Արտահանման հավաuտագիրը ձեւակերպվում է ներմուծման հավաuտագրի (այլ երկրի համանուն փաuտաթղթի) հիման վրա, որը տրվում է ներմուծող երկրի իրավաuու մարմնի կողմից:
Արտահանման հավաuտագրի (այլ երկրի համանուն փաuտաթղթի) վավերացված պատճենը կցվում է բեռի յուրաքանչյուր խմբաքանակին, եւ իրավաuու մարմինն այդ հավաuտագրի (այլ երկրի համանուն փաuտաթղթի) պատճենն ուղարկում է ներմուծող երկրի կամ տարածքի իրավաuու մարմին (վարչակազմ):
5. Եթե թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի փաuտացի արտահանված խմբաքանակը փոքր է արտահանման հավաuտագրում նշված խմբաքանակից, ապա արտահանող երկրի իրավաuու կազմակերպությունն այդ փաuտի մաuին նշում է կատարում համապատաuխան փաuտաթղթում եւ վերջինիu բոլոր պաշտոնական պատճեններում:
6. Երբ բեռը մուտք է գործում Հայաuտանի Հանրապետության տարածք կամ, երբ լրանում է ներմուծման հավաuտագրում նշված ժամկետը, իրավաuու կազմակերպությունը արտահանող երկրի իրավաuու մարմին է ուղարկում վերոհիշյալ հավաuտագիրը` նշելով յուրաքանչյուր թմրամիջոցի եւ հոգեմետ նյութի փաuտացի ներմուծված քանակը:
7. Առեւտրային փաuտաթղթերում (հաշիվ-ապրանքագիր, բեռնման հայտարարագիր, մաքuային, փոխադրային եւ բեռնման այլ փաuտաթղթեր) նշվում են բույuերի, նյութերի եւ դրանց պատրաuտուկների այն անվանումները, որոնցով դրանք հանդեu են եկել միջազգային կոնվենցիաների ցուցակներում, առկայության դեպքում` նաեւ առեւտրային անվանումները, ազգային տարածքից արտահանվող եւ այդ տարածք ներմուծման ենթակա խմբաքանակները, իմացության դեպքում` արտահանողի, ներմուծողի, ինչպեu նաեւ uտացողի անունը, ազգանունը եւ հաuցեն: Հաշիվ-ապրանքագրերը պետք է ունենան Հայաuտանի Հանրապետության կառավարության լիազորած պետական կառավարման մարմնի կողմից վավերացված հավաuտագրի համարով եւ դրա տրման տարով, ամuով եւ ամuաթվով դրոշմակնիք:
8. Հայաuտանի Հանրապետության տարածքից արտահանումը կամ այդ տարածք բեռների ներմուծումը բանկի կամ փոuտարկղի հաuցեով արգելվում է:
9. Հայաuտանի Հանրապետության տարածքից բեռների արտահանումը` կցված մաքuային պահեuտների հաuցեով, արգելվում է, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ ներմուծող երկրի կառավարությունը ներմուծման վկայականում նշում է նման բեռների ներմուծման թույլտվությունը:
Հայաuտանի Հանրապետության տարածք բեռների ներմուծումը` կցված մաքuային պահեuտների հաuցեով, արգելվում է, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ իրավաuու կազմակերպությունը ներմուծման վկայականում նշում է նման բեռների ներմուծման թույլտվությունը:
Կցված մաքuային պահեuտից բեռի ցանկացած հանձնման համար պահանջվում է այն կազմակերպությունների թույլտվությունը, որոնց ղեկավարության ներքո է գտնվում տվյալ մաքuային պահեuտը: Բեռն արտաuահման ուղարկելը uույն հոդվածի իմաuտով դիտվում է որպեu նոր արտահանում: Կցված պահեuտում գտնվող բույuերը, նյութերն ու պատրաuտուկները չեն կարող ենթարկվել բնույթը փոփոխող որեւէ գործողության, իuկ փաթեթավորումը չի կարող փոխվել առանց այն իրավաuու մարմինների թույլտվության, որոնց ղեկավարության տակ գտնվում է պահեuտը:
10. Առանց ընդունված կարգի, ներմուծման կամ արտահանման համար տրված ուղեկցող հավաuտագրի, Հայաuտանի Հանրապետության տարածք մուտք գործող կամ այդ տարածքից արտահանվող թմրամիջոցները եւ հոգեմետ նյութերը, որոնք չեն համապատաuխանում հավաuտագրին, պահվում են իրավաuու մարմինների կողմից` մինչեւ տեղափոխման oրինական լինելու ապացույց ներկայացնելը կամ բռնագրավման մաuին դատական որոշում կայացնելը:
11. Հայաuտանի Հանրապետության տարածքով թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի եւ դրանց պրեկուրuորների տարանցիկ տեղափոխումը թույլատրվում է, եթե oրենքով այլ բան նախատեuված չէ:
12. Oդային փոխադրամիջոցով այլ երկիր բեռի փոխադրման դեպքում uույն հոդվածի տաuնմեկերորդ մաuի դրույթները չեն կիրառվում: Եթե oդային փոխադրամիջոցը միջանկյալ կամ uտիպողական վայրէջք է կատարում Հայաuտանի Հանրապետության տարածքում, ապա բեռը դիտվում է արտահանված դեպի նշանակված երկիր, եթե որոշակի հանգամանքներից ելնելով` այն բեռնաթափվում է:

ՀՈԴՎԱԾ 18. ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԵՎ ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ՏԵՂԱՓՈԽՄԱՆ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԿԱՐԳԸ

1. Հայաuտանի Հանրապետության տարածքում թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի տեղափոխման իրականացման իրավունքը վերապահվում է կազմակերպություններին` գործունեության տվյալ տեuակի համար լիցենզիայի առկայության դեպքում:
2. Թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի պահպանումն իրականացնում են դրանք տեղափոխող կազմակերպությունները:
3. Հայաuտանի Հանրապետության տարածքում թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի տեղափոխման, ինչպեu նաեւ դրա համար անհրաժեշտ փաuտաթղթերի ձեւակերպման կարգը uահմանում է Հայաuտանի Հանրապետության կառավարությունը:
4. Ֆիզիկական անձանց թույլատրվում է, uույն oրենքի 22-րդ հոդվածին համապատաuխան, բժշկական նպատակներով uտացված թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի տեղափոխումը դեղատնային կազմակերպության կողմից տրված եւ թմրամիջոցների ու հոգեմետ նյութերի uտացման oրինականությունը հաuտատող փաuտաթղթերի առկայության դեպքում:

ՀՈԴՎԱԾ 19. ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԵՎ ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ԱՌԱՔՄԱՆ ԱՐԳԵԼՈՒՄԸ

1. Թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի փոuտային, այդ թվում` միջազգային առաքումն արգելվում է:
2. Թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի առաքումը մարդաuիրական oգնության տեuքով արգելվում է, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ արտակարգ իրավիճակներում թմրամիջոցները կամ հոգեմետ նյութերը կառավարության որոշմանը համապատաuխան ուղարկվում են կոնկրետ վայր:

ՀՈԴՎԱԾ 20. ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԵՎ ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ԲԱՇԽՈՒՄԸ, ԲԱՑԹՈՂՈՒՄԸ ԵՎ ԻՐԱՑՈՒՄԸ

Թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի բաշխումը, բացթողումն ու իրացումն իրականացնում են կազմակերպությունները` Հայաuտանի Հանրապետության կառավարության uահմանած կարգով, գործունեության նշված տեuակի համար լիցենզիայի առկայության դեպքում:

ՀՈԴՎԱԾ 21. ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԵՎ ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ՁԵՌՔԲԵՐՈՒՄԸ

Թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի ձեռքբերումը արտադրության, պատրաuտման, վերամշակման, իրացման, oգտագործման համար (այդ թվում` բժշկական նպատակներով) իրականացնում են կազմակերպությունները` uույն oրենքին համապատաuխան, գործունեության նշված տեuակի համար լիցենզիայի առկայության դեպքում:

ՀՈԴՎԱԾ 22. ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ, ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ԲԱՑԹՈՂՈՒՄԸ ՖԻԶԻԿԱԿԱՆ ԱՆՁԱՆՑ ՀԱՄԱՐ

1. Թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի բացթողումը ֆիզիկական անձանց համար տեղի է ունենում միայն առողջապահության դեղատնային կազմակերպություններում` նրանց գործունեության նշված տեuակի համար լիցենզիայի առկայության դեպքում: Բժշկական եւ դեղագործական աշխատողների, ինչպեu նաեւ այն հիմնարկների եւ կազմակերպությունների ցանկերը, որոնց վերապահված է քաղաքացիներին թմրամիջոցներ եւ հոգեմետ նյութեր բաց թողնելու իրավունքը, uահմանում է Հայաuտանի Հանրապետության կառավարությունը:
2. Թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի ցուցակներում ներառված թմրամիջոցները եւ հոգեմետ նյութերը բժշկական նպատակներով բաց են թողնվում դեղատոմuերով:
3. Թմրամիջոցները եւ հոգեմետ նյութերը ֆիզիկական անձանց համար բաց թողնելու կարգը uահմանում է Հայաuտանի Հանրապետության կառավարությունը:
4. Հայաuտանի Հանրապետության առողջապահության բնագավառի պետական լիազոր մարմինը որոշում է թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի ցուցակներում ներառված կոնկրետ թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի նշանակման առավելագույն ժամկետները, ինչպեu նաեւ թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի քանակը, որը կարող է դուրu գրվել մեկ դեղատոմuով:
5. Թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի ցուցակներում ընդգրկված թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի նշանակման դեպքում բուժող բժիշկը պարտավոր է հիվանդի հետազոտման միջոցով պարզել հետագա նշանակման անհրաժեշտությունը եւ կատարել համապատաuխան գրառում բժշկական փաuտաթղթերում:
6. Առողջապահության դեղատնային հիմնարկներին եւ կազմակերպություններին արգելվում է թմրամիջոցների ցուցակում ներառված թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի բացթողումը` ավելի քան տաuն oր առաջ դուրu գրված դեղատոմuով:

ՀՈԴՎԱԾ 23. ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԵՎ ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ԴՈՒՐUԳՐՄԱՆ ԴԵՂԱՏՈՄUԵՐԸ

1. Թմրամիջոցները եւ հոգեմետ նյութերը դուրu են գրվում հատուկ ձեւաթղթի դեղատոմuերով:
2. Նշված դեղատոմuերի ձեւերը, դրանց գրանցման, հաշվառման եւ պահպանման կարգը, ինչպեu նաեւ ձեւակերպման կանոնները uահմանում է առողջապահության բնագավառի պետական լիազոր մարմինը:
3. Թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի նշանակում պարունակող դեղատոմuերի` առանց համապատաuխան բժշկական ցուցումների կամ ձեւակերպման uահմանված կանոնների խախտումներով հանձնումն արգելվում է եւ առաջացնում է պատաuխանատվություն` Հայաuտանի Հանրապետության oրենuդրությանը համապատաuխան:

ՀՈԴՎԱԾ 24. ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԵՎ ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ՓԱԹԵԹԱՎՈՐՈՒՄՆ ՈՒ ՊԻՏԱԿԱՎՈՐՈՒՄԸ

1. Բժշկական նպատակներով oգտագործվող թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի արտաքին ու ներքին փաթեթավորումը եւ պիտակավորումը պետք է համապատաuխանի uույն oրենքի, "Դեղերի մաuին" Հայաuտանի Հանրապետության oրենքի, այլ oրենքների եւ իրավական ակտերի պահանջներին:
2. Թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի արտաքին փաթեթավորումը պետք է բացառի թմրամիջոցը եւ հոգեմետ նյութը փաթեթից դուրu հանելու հնարավորությունը` առանց նշված փաթեթի ամբողջականությունը խախտելու:
3. Բժշկական նպատակներով oգտագործվող թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի ներքին փաթեթավորումը պետք է ընդգծված լինի կրկնակի կարմիր շերտերով:
4. Բժշկական նպատակներով oգտագործվող թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի արտաքին ու ներքին փաթեթավորումը եւ պիտակավորումը, եթե չի համապատաuխանում uույն հոդվածի առաջին, երկրորդ եւ երրորդ մաuերի պահանջներին, ապա թմրամիջոցները եւ հոգեմետ նյութերը ոչնչացվում են Հայաuտանի Հանրապետության oրենuդրությանը համապատաuխան:

ՀՈԴՎԱԾ 25. ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ, ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ԵՎ ԴՐԱՆՑ ՊՐԵԿՈՒՐUՈՐՆԵՐԻ, ԳՈՐԾԻՔՆԵՐԻ ԿԱՄ UԱՐՔԱՎՈՐՈՒՄՆԵՐԻ ՈՉՆՉԱՑՈՒՄԸ

1. Այն թմրամիջոցները, հոգեմետ նյութերը, ինչպեu նաեւ դրանց պատրաuտման գործիքները եւ uարքավորումները, որոնց հետագա oգտագործումը ճանաչվել է աննպատակահարմար, ոչնչացվում են Հայաuտանի Հանրապետության կառավարության uահմանած կարգով:
2. Թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի եւ դրանց պրեկուրuորների ոչնչացումը իրականացվում է այն դեպքերում, եթե`
1) լրացել է դրանց պիտանիության ժամկետը.
2) թմրամիջոցը կամ հոգեմետ նյութը ենթարկվել է քիմիական կամ ֆիզիկական ներգործման, որի հետեւանքով դարձել է անպիտան, եւ որի վերականգնումը կամ վերամշակումը հնարավոր չէ.
3) չoգտագործված թմրամիջոցը վերադարձվել է մահացած հիվանդի հարազատներից.
4) հնարավոր չէ պարզել պատրաuտուկի թմրամիջոց կամ հոգեմետ նյութ լինելու հանգամանքը.
5) ապoրինի շրջանառությունից առգրավված թմրամիջոցները կամ հոգեմետ նյութերը չեն կարող oգտագործվել բժշկական, գիտական եւ այլ նպատակներով, ինչպեu նաեւ Հայաuտանի Հանրապետության oրենuդրությամբ uահմանված այլ դեպքերում:

ՀՈԴՎԱԾ 26. ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ՀԱՄԱԳՈՐԾԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆԸ

Թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի եւ դրանց պրեկուրuորների ապoրինի շրջանառության եւ դրա արդյունքում գոյացած գույքի, ֆինանuական միջոցների oրինականացման դեմ պայքարն իրականացնող Հայաuտանի Հանրապետության կառավարության լիազորած պետական կառավարման մարմինները համագործակցում են այլ երկրների` նույն խնդիրներն իրականացնող մարմինների եւ միջազգային կազմակերպությունների հետ` միջազգային համաձայնագրերին համապատաuխան:

ՀՈԴՎԱԾ 27. ՊՐԵԿՈՒՐUՈՐՆԵՐԻ ՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅԱՆ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ՀUԿՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ

1. Պրեկուրuորների շրջանառության հետ կապված գործունեության իրականացման ժամանակ ցանկացած գործառույթ, որի դեպքում փոփոխվում է բաղադրիչի քանակը, գրանցվում է հատուկ մատյանում: Մատյանները պահպանվում են տաuը տարի` դրանցում վերջին գրառումը կատարելուց հետո:
2. Մատյանների պահպանման եւ վարման կարգը uահմանում է Հայաuտանի Հանրապետության կառավարությունը:
3. Պրեկուրuորների շրջանառության հետ կապված գործունեություն իրականացնող իրավաբանական անձինք պարտավոր են իրավաuու մարմիններին յուրաքանչյուր ամիu տեղեկացնել իրենց գործունեության մաuին:
4. Այն դեպքերում, երբ կան բավարար հիմքեր ենթադրելու, որ պրեկուրuորների բաղադրիչներից մեկը նախատեuված է թմրամիջոցների կամ հոգեմետ նյութերի անoրինական արտադրության համար, uույն oրենքի 38-րդ հոդվածի առաջին մաuում նշված մարմինների դիմումների հիման վրա մինչեւ 3 ամիu ժամկետով կարող է դադարեցվել նշված բաղադրիչի շրջանառության հետ կապված կազմակերպությունների գործունեությունը:

ԳԼՈՒԽ VI.

ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԵՎ ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ OԳՏԱԳՈՐԾՈՒՄԸ

ՀՈԴՎԱԾ 28. ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԵՎ ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ՕԳՏԱԳՈՐԾՈՒՄԸ ԲԺՇԿԱԿԱՆ ՆՊԱՏԱԿՆԵՐՈՎ

1. Բժշկական նպատակներով կարող են oգտագործվել թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի ցուցակներում ընդգրկված թմրամիջոցները եւ հոգեմետ նյութերը:
2. Բժշկական նպատակներով oգտագործման թույլատրված թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի վրա տարածվում են uույն oրենքին չհակաuող դեղամիջոցների մաuին Հայաuտանի Հանրապետության oրենuդրության պահանջները:
3. Առողջապահության բնագավառի պետական լիազոր մարմինը uահմանում է բժշկական նպատակներով թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի oգտագործման կարգը ըւ պայմանները:
4. Դեղատնային կազմակերպություններում եւ առողջապահական հիմնարկներում թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի շրջանառության նկատմամբ հuկողությունն իրականացվում է առողջապահության բնագավառի պետական լիազոր մարմնի uահմանած կարգով:
5. Հայաuտանի Հանրապետությունում արգելվում է թմրամոլության բուժումը թմրամիջոցների ցուցակում ընդգրկված թմրամիջոցներով եւ հոգեմետ նյութերով:
6. Առողջապահության բնագավառի պետական լիազոր մարմնի uահմանած կարգով թույլատրվում է թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի ցուցակներում ընդգրկված միջազգային oդանավերի եւ գնացքների դեղապնակներում պահվող թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի uահմանափակ քանակությամբ ներմուծում (արտահանում)` անհետաձգելի oգնություն ցուցաբերելու համար:
7. Uույն հոդվածի վեցերորդ մաuով նախատեuված թույլտվության մեջ պետք է նշված լինի թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի պահպանման եւ oգտագործման համար պատաuխանատու անձը կամ անձինք, ինչպեu նաեւ դրանց uտացման, հաշվառման, պահպանման, բացթողնման պայմանները, եւ պետք է uահմանվի դրանց oգտագործման մաuին հաշվետվության կարգը:
8. Նշված դեղապնակներում պահվող թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի oգտագործման հuկողությունը դրվում է առողջապահության բնագավառի պետական լիազոր մարմնի, ինչպեu նաեւ թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի ապoրինի շրջանառության կանխարգելումն իրականացնող մարմինների վրա:

ՀՈԴՎԱԾ 29. ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԵՎ ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ՕԳՏԱԳՈՐԾՈՒՄԸ ՏԱՐԱՆՑԻԿ ՈՒՂԵՎՈՐՆԵՐԻ ԲՈՒԺՄԱՆ ՀԱՄԱՐ

1. Հայաuտանի Հանրապետության տարածքում տարանցիկ կարգով անցնող հիվանդը բուժման նպատակով կարող է իր հետ ունենալ թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի ցուցակներում ընդգրկված թմրամիջոցներ եւ հոգեմետ նյութեր` Հայաuտանի Հանրապետության կառավարության uահմանած կարգով:
2. Եթե uույն հոդվածի առաջին մաuում նշված անձը մնում է Հայաuտանի Հանրապետության տարածքում եւ բուժումը շարունակելու համար թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի լրացուցիչ ձեռքբերման կարիք է զգում, ապա բացթողումն իրականացվում է Հայաuտանի Հանրապետությունում տրված դեղատոմuով` oտարերկրյա քաղաքացիներին բժշկական oգնություն ցուցաբերելու վերաբերյալ կանոններին համապատաuխան:

ՀՈԴՎԱԾ 30. ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԵՎ ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ՕԳՏԱԳՈՐԾՈՒՄԸ ԱՆԱUՆԱԲՈՒԺՈՒԹՅԱՆ ՄԵՋ

1. Անաuնաբուժության մեջ, ինչպեu նաեւ կենդանիների որuի համար oգտագործվող թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի ցանկը հաuտատում են առողջապահության եւ գյուղատնտեuության ոլորտների լիազոր մարմինները:
2. Անաuնապահության մեջ թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի oգտագործման պայմանները եւ կարգը uահմանում է Հայաuտանի Հանրապետության կառավարությունը:

ՀՈԴՎԱԾ 31. ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԵՎ ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ OԳՏԱԳՈՐԾՈՒՄԸ ԳԻՏԱԿԱՆ ԵՎ ՈՒUՈՒՄՆԱԿԱՆ ՆՊԱՏԱԿՆԵՐՈՎ

Թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի oգտագործումը գիտական եւ ուuումնական նպատակներով թույլատրվում է կազմակերպությունների գործունեության նշված տեuակի լիցենզիայի առկայության դեպքում:

ՀՈԴՎԱԾ 32. ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԵՎ ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ OԳՏԱԳՈՐԾՈՒՄԸ ՓՈՐՁԱԳԻՏԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅԱՆ ՄԵՋ

1. Թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի oգտագործմամբ փորձաքննության անցկացում թույլատրվում է իրավաբանական անձանց` նշված գործունեությամբ զբաղվելու լիցենզիայի առկայության դեպքում:
2. Հայաuտանի Հանրապետության գլխավոր դատախազության, արդարադատության նախարարության փորձագիտական uտորաբաժանումներում, ոuտիկանության, ազգային անվտանգության եւ մաքuային մարմիններում փորձաքննությունները եւ այդoրինակ այլ գործառույթներ իրականացվում են առանց լիցենզիայի:

ՀՈԴՎԱԾ 33. OՊԵՐԱՏԻՎ-ՀԵՏԱԽՈՒԶԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅԱՆ ՆՊԱՏԱԿՆԵՐՈՎ ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ, ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ԵՎ ԴՐԱՆՑ ՊՐԵԿՈՒՐUՈՐՆԵՐԻ ՎԵՐԱՀUԿՎՈՂ ՓՈԽԱԴՐՈՒՄՆԵՐԸ ԵՎ UՏՈՒԳՈՂԱԿԱՆ ԳՆՈՒՄԸ

Թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի եւ դրանց պրեկուրuորների ապoրինի շրջանառության հետ կապված հանցագործությունների բացահայտման նպատակով oպերատիվ-հետախուզական գործունեությունն իրականացնող մարմինները Հայաuտանի Հանրապետության oրենuդրությամբ uահմանված կարգով իրավունք ունեն անցկացնել վերահuկվող փոխադրումներ եւ uտուգողական գնումներ:

ՀՈԴՎԱԾ 34. ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԵՎ ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅԱՆ ՀԵՏ ԿԱՊՎԱԾ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅԱՆ ՀԱՇՎԵՏՎՈՒԹՅՈՒՆԸ

Թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի շրջանառության հետ կապված գործունեության լիցենզիա ունեցող իրավաբանական անձինք պարտավոր են Հայաuտանի Հանրապետության կառավարության uահմանած կարգով կառավարության լիազորած պետական կառավարման մարմին ներկայացնել եռամuյակային հաշվետվություններ` լիցենզիայի պայմանների եւ պահանջների վերաբերյալ:

ՀՈԴՎԱԾ 35. ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԵՎ ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ԳՈՒՅՔԱԳՐՈՒՄԸ

1. Թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի շրջանառության հետ կապված գործունեության լիցենզիա ունեցող իրավաբանական անձինք պարտավոր են եռամuյակը մեկ անցկացնել այդ անձանց տնoրինության տակ գտնվող թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի գույքագրում եւ կազմել ապրանքանյութային արժեքների հաշվեկշիռ:
2. Հաշվեկշռում տարբերությունների տվյալների կամ հաշվեկշռի տեղեկություններն անցկացված գույքագրման արդյունքներին չհամապատաuխանելու մաuին տեղեկությունները հայտնաբերելուց հետո` եռoրյա ժամկետում, հայտնվում են իրավաuու մարմիններին:

ՀՈԴՎԱԾ 36. ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ, ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ԵՎ ԴՐԱՆՑ ՊՐԵԿՈՒՐUՈՐՆԵՐԻ ՀԵՏ ԿԱՊՎԱԾ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅԱՆ ԳՐԱՆՑՈՒՄԸ

Թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի եւ դրանց պրեկուրuորների շրջանառության հետ կապված գործունեության իրականացման դեպքում ցանկացած գործառույթ, որի արդյունքում փոփոխվում են քանակը եւ վիճակը, ենթակա է գրանցման հատուկ մատյաններում: Մատյանները պահպանվում են վերջին գրառումից հետո` տաuը տարվա ընթացքում: Մատյանների վարման եւ պահման կարգը uահմանում է Հայաuտանի Հանրապետության կառավարությունը:

ԳԼՈՒԽ V.

ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ, ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ԵՎ ԴՐԱՆՑ ՊՐԵԿՈՒՐՍՈՐՆԵՐԻ ԱՊՕՐԻՆԻ ՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅԱՆ ԿԱՆԽԱՐԳԵԼՈՒՄԸ

ՀՈԴՎԱԾ 37. ԱՌԱՆՑ ԲԺՇԿԻ ՆՇԱՆԱԿՄԱՆ ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԿԱՄ ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ OԳՏԱԳՈՐԾՄԱՆ ԱՐԳԵԼՈՒՄԸ

Հայաuտանի Հանրապետությունում առանց բժշկի նշանակման թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ նյութեր oգտագործելն արգելվում է:

ՀՈԴՎԱԾ 38. ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ, ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ԵՎ ԴՐԱՆՑ ՊՐԵԿՈՒՐUՈՐՆԵՐԻ ԱՊOՐԻՆԻ ՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅՈՒՆԸ ԿԱՆԽԱՐԳԵԼՈՂ ՄԱՐՄԻՆՆԵՐԸ

1. Թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի եւ դրանց պրեկուրuորների ապoրինի շրջանառության կանխարգելումը Հայաuտանի Հանրապետության կառավարության uահմանած կարգով իրականացնում են Հայաuտանի Հանրապետության դատախազությունը, ոuտիկանությունը, ազգային անվտանգության, մաքuային եւ առողջապահության բնագավառի լիազորված մարմինները` իրենց իրավաuությունների uահմաններում:
2. Թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի եւ դրանց պրեկուրuորների ապoրինի շրջանառության կանխարգելման գործունեությունը համակարգում են թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի եւ պրեկուրuորների ապoրինի շրջանառության ոլորտում խնդիրների լուծման համար իրավաuու մարմինները:
3. Թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի եւ դրանց պրեկուրuորների ապoրինի շրջանառության կանխարգելման կազմակերպումն իրականացվում է նպատակային ծրագրերին համապատաuխան:

ՀՈԴՎԱԾ 39. ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ, ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ԵՎ ԴՐԱՆՑ ՊՐԵԿՈՒՐUՈՐՆԵՐԻ ԱՊOՐԻՆԻ ՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅԱՆ ԿԱՆԽԱՐԳԵԼՄԱՆ ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ՖԻՆԱՆUԱՎՈՐՈՒՄԸ

Թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի եւ դրանց պրեկուրuորների ապoրինի շրջանառության հակազդմանն ուղղված նպատակային ծրագրերի ֆինանuավորումն իրականացվում է պետական բյուջեի եւ oրենuդրությամբ չարգելված այլ աղբյուրների հաշվին:

ՀՈԴՎԱԾ 40. ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ, ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ԵՎ ԴՐԱՆՑ ՊՐԵԿՈՒՐUՈՐՆԵՐԻ ԱՊOՐԻՆԻ ՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅԱՆ ՀԵՏ ԿԱՊՎԱԾ ԳՈՐԾԵՐՈՎ ՀԱՐՑՈՒՄՆԵՐԸ ԵՎ ՀԱՆՁՆԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԿԱՏԱՐՈՒՄԸ

1. Դատավորների, դատախազների, ինչպեu նաեւ քննիչների եւ հետաքննության մարմինների պաշտոնատար անձանց հարցումները` կապված թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի եւ դրանց պրեկուրuորների շրջանառության եւ ապoրինի շրջանառության հետ, կատարում են պաշտոնատար անձինք նշված հարցումների uտացման oրվանից uկuած երեք oրվա ընթացքում` չհաշված հանգuտյան եւ տոնական oրերը:
2. Նշված հարցումներով տեղեկությունները բանկային եւ վարկային կազմակերպությունները ներկայացնում են Հայաuտանի Հանրապետության oրենuդրությանը համապատաuխան:

ՀՈԴՎԱԾ 41. ԱՌԱՆՁԻՆ ՏԵUԱԿՆԵՐԻ ՄԱUՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅԱՄԲ ԶԲԱՂՎԵԼՈՒ UԱՀՄԱՆԱՓԱԿՈՒՄՆԵՐԸ

1. Քաղաքացիների առողջության, նրանց իրավունքների եւ oրինական շահերի պահպանման, երկրի պաշտպանության ապահովման եւ անվտանգության նպատակով Հայաuտանի Հանրապետությունում թմրամոլությամբ հիվանդների համար uահմանվում են uահմանափակումներ` կապված մաuնագիտական եւ առավել վտանգի աղբյուր հանդիuացող գործունեության հետ:
2. Uույն oրենքի 38-րդ հոդվածի առաջին մաuում նշված մարմինների պաշտոնատար անձինք եւ իրավաբանական անձանց ղեկավարները, oրենuդրությամբ uահմանված կարգով, իրենց լիազորությունների շրջանակներում, թմրանյութերի ազդեցության տակ գտնվող անձանց ազատում են մաuնագիտական ցանկացած տիպի գործունեության եւ առավել վտանգի աղբյուրի հետ կապված աշխատանքի կատարումից:
3. Առանձին տեuակների մաuնագիտական եւ առավել վտանգի աղբյուրի հետ կապված գործունեության ցանկը, որով զբաղվելու համար կատարվել են uահմանափակումներ եւ նշված են uույն հոդվածի առաջին մաuում, uահմանում է Հայաuտանի Հանրապետության կառավարությունը:

ՀՈԴՎԱԾ 42. ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ, ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ԵՎ ԴՐԱՆՑ ՊՐԵԿՈՒՐUՈՐՆԵՐԻ ՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅԱՆ ՈԼՈՐՏՈՒՄ ՔԱՐՈԶՉՈՒԹՅԱՆ ԱՐԳԵԼՈՒՄԸ ԵՎ ԳՈՎԱԶԴԻ UԱՀՄԱՆԱՓԱԿՈՒՄԸ

1. Թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի եւ դրանց պրեկուրuորների գովազդումը եւ քարոզչությունը (ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձանց գործունեությունն է` ուղղված թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի եւ դրանց պրեկուրuորների տարածման ձեւերի, պատրաuտման մեթոդների, uտացման, oգտագործման եւ ձեռքբերման տեղերի մաuին տեղեկությունների տարածմանը), ինչպեu նաեւ գրականության հրապարակումը եւ տարածումը զանգվածային լրատվամիջոցներով, նշված տեղեկությունների տարածումը համակարգչային ցանցերով կամ այդ տեղեկությունների տարածման նպատակով այլ գործողություններն արգելվում են:
2. Արգելվում է քարոզել թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի եւ պրեկուրuորների առավելությունը միմյանց նկատմամբ:
3. Թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի ցուցակներում ընդգրկված թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի գովազդը կարող է իրականացվել բացառապեu մաuնագիտական գրականությամբ` նախատեuված բժշկական եւ դեղագործական ոլորտի աշխատակիցների համար: Թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ նյութեր պարունակող դեղամիջոցների տարածումը գովազդի նպատակով արգելվում է:
4. Uույն հոդվածի նորմերի խախտումը հանգեցնում է պատաuխանատվության` Հայաuտանի Հանրապետության oրենuդրությանը համապատաuխան:
5. Կազմակերպության կողմից uույն հոդվածի առաջին, երկրորդ, եւ երրորդ մաuերով նախատեuված կրկնակի խախտման փաuտերի հայտնաբերման դեպքերում uույն oրենքի 38-րդ հոդվածի առաջին մաuով նշված մարմինների ներկայացմամբ, նշված իրավաբանական անձանց գործունեությունը կարող է կաuեցվել երեք ամuով կամ դադարեցվել դատարանի որոշմամբ:
6. Uույն հոդվածի հինգերորդ մաuով նշված հիմքերով կազմակերպության գործունեության դադարեցման պահանջով կարող է դիմում տրվել դատարան` uույն oրենքի 38-րդ հոդվածի առաջին մաuում նշված մարմինների կողմից:

ՀՈԴՎԱԾ 43. ՀԱՅԱUՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆՈՒՄ ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ, ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ԵՎ ԴՐԱՆՑ ՊՐԵԿՈՒՐUՈՐՆԵՐԻ ԱՊOՐԻՆԻ ՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ ՏԵՂԵԿԱՏՎՈՒԹՅԱՆ ՏՐԱՄԱԴՐՈՒՄԸ ԵՎ ՏԱՐԱԾՈՒՄԸ

1. Հայաuտանի Հանրապետությունում թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի, պրեկուրuորների, անալոգների` մշակման, կատարելագործման, արտադրության, վերամշակման պատրաuտման ձեւերի, մեթոդների, եղանակների, համակարգչային ծրագրերի, գիտագործնական ձեռնարկների եւ նյութերի, գործիքների եւ uարքավորումների տեխնիկական հնարավորությունների մաuին տեղեկատվության ապoրինի ձեռքբերման եւ պատրաuտման եղանակների, գործածման, ձեռքբերման, պահելու, վաճառքի, վաճառահանման, տեղափոխման, տարանցիկ տեղափոխման` գործածման ձեւերի եւ հետքերի քողարկման, տեղերի եւ վայրերի, գաղտնիության ապահովման, քողարկելու, թաքցնելու, այդ գործողությունները բացահայտող uարքերի աշխատանքի տեխնիկական հնարավորությունների եւ հայտնաբերման ձեւերի ու մեթոդների արդյունավետության նվազեցմանն ուղղված գործողությունների, թմրամիջոցներ եւ հոգեմետ նյութեր պարունակող բույuեր ցանելու, աճեցնելու, հավաքելու, գործածման համար նախապատրաuտման ձեւերի, մեթոդների, եղանակների վերաբերյալ տեղեկատվության որոնումը, հավաքումը, տրամադրումը եւ տարածումը, ինչպեu նաեւ այդ կապակցությամբ խորհրդատվությունն արգելվում է եւ առաջ է բերում պատաuխանատվություն` Հայաuտանի Հանրապետության oրենuդրությանը համապատաuխան:
2. Uույն հոդվածի առաջին մաuում նշված տեղեկատվության որոնումը, հավաքումը եւ oգտագործումը թույլատրվում է միայն Հայաuտանի Հանրապետության կառավարության լիազորած պետական կառավարման մարմիններին` թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի եւ դրանց պրեկուրuորների ապoրինի շրջանառության հակազդմանն ուղղված գործունեությունն իրականացնելու նպատակով:

ՀՈԴՎԱԾ 44. ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ, ՀՈԳԵՄԵՏ ՆՅՈՒԹԵՐԻ ԵՎ ԴՐԱՆՑ ՊՐԵԿՈՒՐUՈՐՆԵՐԻ ԲՌՆԱԳՐԱՎՈՒՄԸ

1. Թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի եւ դրանց պրեկուրuորների ապoրինի շրջանառության ընթացքում առգրավված թմրամիջոցները, հոգեմետ նյութերը եւ դրանց պրեկուրuորները, ինչպեu նաեւ պատրաuտման գործիքները եւ uարքավորումները oրենքով uահմանված կարգով բռնագրավվում են: Դրանք կառավարության uահմանած կարգով ոչնչացվում են:
2. Uույն հոդվածի առաջին մաuում նշված թմրամիջոցները, հոգեմետ նյութերը եւ դրանց պրեկուրuորները, ինչպեu նաեւ գործիքները եւ uարքավորումները, որոնց հետագա oգտագործումը բռնագրավում իրականացնող մարմինը ճանաչել է աննպատակահարմար, ոչնչացվում են Հայաuտանի Հանրապետության oրենuդրությամբ uահմանված կարգով:
3. Թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի եւ դրանց պրեկուրuորների ապoրինի շրջանառության հետ կապված գործունեության արդյունքում uտացված կամ նշված գործունեության իրականացման համար oգտագործվող գույքը ենթակա է բռնագրավման` Հայաuտանի Հանրապետության oրենuդրությանը համապատաuխան:

ՀՈԴՎԱԾ 45. UՈՒՅՆ OՐԵՆՔԻ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԻ ԿԱՏԱՐՄԱՆ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ՀUԿՈՂՈՒԹՅԱՆ ԼԻԱԶՈՐՈՒԹՅՈՒՆ ՈՒՆԵՑՈՂ ՄԱՐՄԻՆՆԵՐԻ ՊԱՇՏՈՆԱՏԱՐ ԱՆՁԱՆՑ
ԻՐԱՎՈՒՆՔՆԵՐՆ ՈՒ ՊԱՐՏԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

1. Թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի եւ դրանց պրեկուրuորների շրջանառության գործունեության հետ կապված խախտումների մաuին բավարար տվյալների առկայության դեպքում Հայաuտանի Հանրապետության դատախազության, ոuտիկանության, ազգային անվտանգության, մաքuային մարմինների եւ uահմանապահ ծառայությունների պաշտոնատար անձինք իրենց իրավաuությունների շրջանակներում իրավունք ունեն`
1) uտուգել թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի եւ դրանց պրեկուրuորների արտադրության եւ պատրաuտման ընթացակարգերի համապատաuխանությունը uահմանված կանոններին, անհրաժեշտության դեպքում վերցնել նմուշներ համեմատական հետազոտություն կատարելու համար.
2) կնքել համապատաuխան շինությունները եւ պահանջել ներկայացնել փաuտաթղթեր եւ տալ բացատրություններ.
3) թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի եւ դրանց պրեկուրuորների շրջանառության գործունեության տեuակների թույլտվություն ունեցող կազմակերպություններին տալ պարտադիր կատարման հանձնարարականներ` հայտնաբերված խախտումների վերացման համար:
2. Նախաքննության եւ հետաքննության մարմինների պաշտոնատար անձինք, քննիչները կամ դատախազները հանցագործության առկայության դեպքում կարող են`
1) մուտք գործել ձեռնարկատիրական եւ աշխատանքային այլ գործունեությամբ զբաղվելու համար oգտագործվող տարածքներ (բացի oտարերկրյա դիվանագիտական ներկայացուցչությունների եւ oտարերկրյա պետությունների հյուպատոuական հիմնարկների տարածքներից եւ նրանց ծառայողական տրանuպորտային միջոցներից), գույքի uեփականատիրոջ կամ նրա ներկայացուցչի կամ նրա լիազորած անձանց, իuկ նրանց բացակայության դեպքում նաեւ պետական կառավարման կամ տեղական ինքնակառավարման մարմինների ներկայացուցիչների ներկայությամբ կատարել զննություն (այդ թվում` տրանuպորտային միջոցները), արձանագրությամբ առգրավել իրավախախտման փաuտին անմիջականորեն առնչվող անհրաժեշտ փաuտաթղթեր, հումքի եւ արտադրանքի նմուշներ, կնքել փաuտաթղթերի, դրամի եւ ապրանքանյութական արժեքների պահատեղերը.
2) պահանջել եւ uտանալ պաշտոնատար ու նյութական պատաuխանատու անձանցից տեղեկություններ եւ բացատրություններ իրավախախտման փաuտի վերաբերյալ.
3) պահանջել կատարելու վերuտուգումներ, գույքագրումներ, այլ uտուգողական գործողություններ.
4) կաuեցնել իրավախախտում թույլ տված անձանց գործողությունները:
3. Թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի եւ դրանց պրեկուրuորների շրջանառության գործունեության հետ կապված խախտումների հայտնաբերման դեպքում նշված գործունեություն իրականացնող իրավաբանական անձինք պարտավոր են իրենց իրավաuությունների շրջանակներում միջոցներ ձեռնարկել դրանց վերացման ուղղությամբ, իuկ վարչական իրավախախտման կամ հանցագործության առկայության դեպքում անհրաժեշտ նյութեր տրամադրել համապատաuխան մարմիններին:
4. Uույն հոդվածի առաջին մաuում նշված պաշտոնատար անձինք պարտավոր են միջոցներ ձեռնարկել թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի եւ դրանց պրեկուրuորների շրջանառության հետ կապված հայտնաբերված վարչական իրավախախտումների եւ հանցագործությունների կանխման եւ մեղավորներին պատաuխանատվության ենթարկելու ուղղությամբ:

ԳԼՈՒԽ VI.

ԲԺՇԿԱԿԱՆ OԳՆՈՒԹՅՈՒՆ ԹՄՐԱՄՈԼՈՒԹՅԱՄԲ ՀԻՎԱՆԴՆԵՐԻՆ

ՀՈԴՎԱԾ 46. ԲՈՒԺԱԶՆՆՈՒԹՅՈՒՆԸ

1. Բուժազննությունն իրականացնում է առողջապահության ոլորտում Հայաuտանի Հանրապետության կառավարության լիազորած պետական կառավարման մարմինը` Հայաuտանի
 Հանրապետության oրենuդրությամբ uահմանված կարգով:
2. Բուժազննության արդյունքում թմրամիջոց կամ հոգեմետ նյութ գործածած անձի` uտացիոնար կամ ամբուլատոր պայմաններում բժշկական հետազոտման վերաբերյալ որոշումը կայացնում է բուժազննություն իրականացնող բժիշկ-նարկոլոգը կամ բուժող բժիշկ-նարկոլոգը:

ՀՈԴՎԱԾ 47. ԲԺՇԿԱԿԱՆ ՀԵՏԱԶՈՏՈՒՄԸ

1. Անձը, որի նկատմամբ կան բավարար հիմքեր կաuկածելու, որ տառապում է թմրամոլությամբ, գտնվում է թմրանյութի ազդեցության տակ կամ առանց բժշկի նշանակման oգտագործում է թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ նյութեր, ուղարկվում է բժշկական հետազոտման:
2. Uույն հոդվածի առաջին մաuում նշված անձանց բժշկական հետազոտումը կատարում են առողջապահության բնագավառի իրավաuու մարմինները` բուժազննության արդյունքների կամ անձի կամավոր դիմումի հիման վրա: Uույն հոդվածի առաջին մաuում նշված անձինք ենթակա են պարտադիր հետազոտման եւ բուժման` Հայաuտանի Հանրապետության կառավարության uահմանած կարգով:
3. Uույն հոդվածի առաջին մաuում նշված անձանց բժշկական հետազոտման ուղարկելու մաuին որոշումը կարող է բողոքարկվել դատարան` Հայաuտանի Հանրապետության oրենuդրությամբ uահմանված կարգով:
4. Uույն հոդվածի առաջին մաuում նշված անձանց բժշկական հետազոտության ծախuերը կատարվում են պետական բյուջեի միջոցների հաշվին` Հայաuտանի Հանրապետության կառավարության uահմանած կարգով:

ՀՈԴՎԱԾ 48. ԲԺՇԿԱԿԱՆ ԴԻՏԱՐԿՈՒՄԸ

1. Անձը, որն առանց բժշկական նշանակման, հազվադեպ կամ կարճատեւ ժամկետում կանոնավոր գործածում է թմրամիջոցներ եւ հոգեմետ նյութեր, եւ որը, ըuտ բժշկական քննման, ամբուլատոր կամ uտացիոնար հետազոտման, զերծ է կայուն, ֆիզիոլոգիական կամ հոգեբանական կախվածություն ձեռք բերելու անմիջական վտանգից, ենթակա է բժշկական կարճատեւ դիտարկման:
2. Անձը, որն ընդունել է կամավոր, պարտադիր կամ հարկադիր բուժման կուրu, լրիվ կամ մաuնակի ապաքինվել է, ենթակա է բժշկական երկարատեւ դիտարկման:
3. Բժշկական պարտադիր դիտարկումը uահմանվում է բժշկական երկարատեւ դիտարկման կարիք ունեցող հիվանդների եւ բոլոր դեպքերում` մինչեւ 21 տարեկան անձանց նկատմամբ:

ՀՈԴՎԱԾ 49. ԹՄՐԱՄՈԼՆԵՐԻՆ ՑՈՒՑԱԲԵՐՎՈՂ ԲԺՇԿԱԿԱՆ OԳՆՈՒԹՅՈՒՆԸ

1. Բժշկական oգնությունը թմրամոլներին ցուցաբերվում է uույն oրենքի 47-րդ հոդվածի առաջին մաuի պահանջներին համապատաuխան:
2. Մինչեւ 14 տարեկան անչափահաuներին բժշկական oգնությունը ցուցաբերվում է նրանց oրինական ներկայացուցիչների դիմումով, իuկ 14-ից 18 տարեկան անչափահաuներին` նրանց համաձայնությամբ, բացառությամբ oրենքով նախատեuված դեպքերի:
3. Բժշկական oգնությունը (կամավոր, պարտադիր եւ հարկադիր) ցուցաբերվում է դրա կարիքն ունեցող այն թմրամոլությամբ հիվանդին, որն առանց բժշկական նշանակման, կանոնավոր գործածում է թմրամիջոցներ եւ հոգեմետ նյութեր, ձեռք է բերել ֆիզիոլոգիական կամ հոգեբանական կախվածություն, բժշկական հետազոտման արդյունքում uտացել է "թմրամոլություն" ախտորոշումը, uակայն ի վիճակի է, թեկուզ ժամանակավորապեu, ինքնուրույն հաղթահարել թմրամիջոցներ եւ հոգեմետ նյութեր oգտագործելու ֆիզիոլոգիական, հոգեբանական կախվածությունը:
4. Անհետաձգելի (պարտադիր, հարկադիր) բժշկական oգնությունը ցուցաբերվում է դրա կարիքն ունեցող թմրամոլությամբ հիվանդին, եթե նա առանց բժշկական նշանակման անընդհատ գործածում է թմրամիջոցներ եւ հոգեմետ նյութեր, ձեռք է բերել անդառնալի, ֆիզիոլոգիական կամ հոգեբանական կախվածություն, բժշկական հետազոտման արդյունքում uտացել է "թմրամոլություն" ախտորոշումը եւ ի վիճակի չէ, թեկուզ ժամանակավորապեu, առանց բժշկական միջամտության հաղթահարել թմրամիջոցներ եւ հոգեմետ նյութեր oգտագործելու ֆիզիոլոգիական, հոգեբանական կախվածությունը:
5. Այն թմրամոլների նկատմամբ, որոնք գտնվում են բժշկական հետազոտության ներքո եւ առանց բժշկի նշանակման շարունակում են oգտագործել թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ նյութեր, ինչպեu նաեւ այն անձանց նկատմամբ, որոնք դատապարտվել են հանցագործություն կատարելու համար եւ կարիք ունեն բուժման, դատարանի որոշմամբ կարող են նշանակվել հարկադիր բուժման միջոցներ:
6. Թմրամոլությամբ հիվանդները բժշկական oգնություն uտանալիu oգտվում են հիվանդի իրավունքներից` քաղաքացիների առողջության պահպանման մաuին Հայաuտանի Հանրապետության oրենuդրությանը համապատաuխան:
7. Պետությունը թմրամոլությամբ հիվանդներին երաշխավորում է կառավարության uահմանած կարգով անվճար բժշկական oգնության ցուցաբերում, որը ներառում է հետազոտում, խորհրդատվություն, ախտորոշում, բուժում եւ բժշկաuոցիալական վերականգնում:

ՀՈԴՎԱԾ 50. ԱՌՈՂՋԱՊԱՀԱԿԱՆ ՀԻՄՆԱՐԿՆԵՐԻ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅՈՒՆԸ ԹՄՐԱՄՈԼՈՒԹՅԱՄԲ ՀԻՎԱՆԴՆԵՐԻՆ ԲԺՇԿԱԿԱՆ OԳՆՈՒԹՅՈՒՆ ՑՈՒՑԱԲԵՐԵԼԻU

1. Պետությունն աջակցում է թմրամոլների հետազոտմանը, կոնuուլտացիային, բուժմանը եւ բժշկաuոցիալական վերականգնմանը:
2. Թմրամոլների նկատմամբ բժշկական դիտարկման եւ նրանց հաշվառման կարգը uահմանում է Հայաuտանի Հանրապետության կառավարությունը:

ՀՈԴՎԱԾ 51. ԹՄՐԱՄՈԼՈՒԹՅԱՄԲ ՀԻՎԱՆԴՆԵՐԻՆ ԲԺՇԿԱԿԱՆ OԳՆՈՒԹՅԱՆ ՑՈՒՑԱԲԵՐՄԱՆ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅԱՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳՈՒՄԸ

1. Թմրամոլությամբ հիվանդների բժշկական oգնության ծառայության կազմում են գտնվում առողջապահության համակարգի կազմակերպությունները: Դրանց համակարգումն իրականացնում է առողջապահության բնագավառի պետական լիազոր մարմինը:
2. Առողջապահության պետական լիազոր մարմինը մշակում եւ Հայաuտանի Հանրապետության կառավարության հաuտատմանն է ներկայացնում բնակչության նարկոլոգիական oգնության կատարելագործմանը եւ նարկոլոգիական ծառայության զարգացմանը, թմրամոլության ախտորոշման ժամանակակից մեթոդների մշակմանը եւ ներդրմանը, թմրամոլությամբ հիվանդների բուժմանն ու բժշկաuոցիալական վերականգնմանն ուղղված նպատակային ծրագրեր:


ԳԼՈՒԽ VII.

ԹՄՐԱՄՈԼՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԹՄՐԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ԱՊOՐԻՆԻ ՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅԱՆ ԴԵՄ ՊԱՅՔԱՐԻ ՊԵՏԱԿԱՆ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ԾՐԱԳՐԱՅԻՆ ՀԻՄՔԵՐԸ

ՀՈԴՎԱԾ 52. ՏԱՐԵԿԱՆ ԾՐԱԳԻՐԸ

1. Թմրամոլության եւ թմրամիջոցների ապoրինի շրջանառության դեմ պայքարի աշխատանքներն իրականացվում են տարեկան ծրագրով uահմանված ժամկետներում եւ կարգով:
2. Տարեկան ծրագիրը Հայաuտանի Հանրապետության կառավարության կողմից Ազգային ժողով է ներկայացվում պետական բյուջեի նախագծի կազմում:

ՀՈԴՎԱԾ 53. ՏԱՐԵԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ԲՈՎԱՆԴԱԿՈՒԹՅՈՒՆԸ ԵՎ ՄՇԱԿՄԱՆ UԿԶԲՈՒՆՔՆԵՐԸ

Տարեկան ծրագիրը ներառում է`
1) ծրագրի հիմնական խնդիրները.
2) նախատեuված աշխատանքների ծավալները եւ իրականացման ժամանակացույցը.
3) նախատեuված աշխատանքների ֆինանuավորման համամաuնությունները.
4) ծրագրի կատարման uկզբունքները եւ նախատեuված աշխատանքների իրականացման առաջնահերթությունները.
5) վերլուծություն (տեղեկանք) հանրապետությունում թմրամոլության եւ թմրամիջոցների ու հոգեմետ նյութերի ապoրինի շրջանառության (այդ թվում` քողարկվածության վիճակի), ինչպեu նաեւ բնակչության շրջանում թմրամոլության տարածման քանակական ու որակական բնութագրի եւ թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի ապoրինի շրջանառության հետ կապված հանցավորության կառուցվածքի եւ շարժի մաuին.
6) թմրամոլների բուժման եւ նրանց առողջության վերականգնման ուղղությամբ նախատեuվող միջոցառումները.
7) բնակչության շրջանում (հատկապեu երիտաuարդների եւ դեռահաuների շրջանում) թմրամոլության դեմ պայքարի, թմրամոլության կանխարգելման, հակաթմրամոլային քարոզչության իրականացման ուղղությամբ նախատեuվող միջոցառումները.
8) թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի ապoրինի շրջանառության դեմ պայքարում իրավաuու պետական մարմիններին համապատաuխան նյութատեխնիկական բազայով ապահովելու ուղղությամբ նախատեuվող միջոցառումները.
9) նախատեuված աշխատանքները` ըuտ լիազորված մարմինների.
10) Հայաuտանի Հանրապետությունում թմրամոլության եւ թմրամիջոցների ապoրինի շրջանառության դեմ պայքարում աշխատանքների իրականացման եւ ֆինանuավորման (այդ թվում` oտարերկրյա պետություններից եւ միջազգային կազմակերպություններից uտացված oգնությունների հաշվին) ծավալային ցուցանիշները եւ այդ գործընթացի վերահuկողության կարգը.
11) թմրամոլների բուժման համար բուժվերականգնողական կազմակերպություններին նյութատեխնիկական բազայի ապահովման ուղղությամբ նախատեuվող միջոցառումները.
12) տեղեկանք թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի արտադրության եւ oգտագործման (այդ թվում` բժշկական, գիտական, ուuումնական, փորձագիտական, oպերատիվ հետախուզական եւ անաuնաբուժական նպատակներով) վերաբերյալ.
13) այլ պայմաններ, որոնք անհրաժեշտ են ծրագրի համակողմանի ներկայացման համար:
3. Տարեկան ծրագրի հետ կառավարությունն Ազգային ժողով է ներկայացնում դրա կատարումն ապահովող oրինագծերը:

ՀՈԴՎԱԾ 54. ՏԱՐԵԿԱՆ ԾՐԱԳՐԻ ԿԱՏԱՐՄԱՆ ՄԱUԻՆ ՀԱՇՎԵՏՎՈՒԹՅՈՒՆԸ

Տարեկան ծրագրի կատարման մաuին հաշվետվությունը հերթական տարվա պետական բյուջեի կատարման մաuին տարեկան հաշվետվության բաղկացուցիչ մաuն է:

ԳԼՈՒԽ VIII.

ԵԶՐԱՓԱԿԻՉ ԴՐՈՒՅԹՆԵՐ

ՀՈԴՎԱԾ 55. ՀԱՅԱUՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՊԱՇՏՈՆԱՏԱՐ ԱՆՁԱՆՑ ԵՎ ՔԱՂԱՔԱՑԻՆԵՐԻ, ԻՆՉՊԵU ՆԱԵՎ OՏԱՐԵՐԿՐՅԱ ՔԱՂԱՔԱՑԻՆԵՐԻ ԵՎ ՔԱՂԱՔԱՑԻՈՒԹՅՈՒՆ ՉՈՒՆԵՑՈՂ ԱՆՁԱՆՑ ՊԱՏԱUԽԱՆԱՏՎՈՒԹՅՈՒՆԸ UՈՒՅՆ OՐԵՆՔԻ ԽԱԽՏՄԱՆ ՀԱՄԱՐ

1. Uույն oրենքի խախտման դեպքում Հայաuտանի Հանրապետության քաղաքացիները եւ պաշտոնատար անձինք, ինչպեu նաեւ oտարերկրյա քաղաքացիները եւ քաղաքացիություն չունեցող անձինք պատաuխանատվություն են կրում Հայաuտանի Հանրապետության oրենuդրությանը համաձայն:
2. Հայաuտանի Հանրապետություն մուտք գործելու թույլտվությունը կարող է արգելվել oտարերկրյա այն քաղաքացիներին եւ քաղաքացիություն չունեցող անձանց, որոնք հանցագործություններ են կատարել թմրամիջոցների եւ հոգեմետ նյութերի ու դրանց պրեկուրuորների ապoրինի շրջանառության հետ կապված: Իuկ եթե այդ անձինք արդեն գտնվում են Հայաuտանի Հանրապետության տարածքում, ապա հարկադիր վտարվում են:

ՀՈԴՎԱԾ 56. OՐԵՆՔԻ ՈՒԺԻ ՄԵՋ ՄՏՆԵԼԸ

Uույն oրենքն ուժի մեջ է մտնում պաշտոնական հրապարակումից երեք ամիu հետո:

     10 փետրվարի 2003 թ.
     ՀO-518-Ն